زنی که 99 میلیون رنگ بیشتر از ما می بیند !

دانشمندان از شناسایی زنی خبر دادند که نوع کاملا جدیدی از سلولهای مخروطی در چشمانش دارد.

فرآوری: مصطفی ستوده- بخش دانش و زندگی تبیان

دانشمندان علوم عصبی در بریتانیا از شناسایی زنی خبر داده اند که در چشمانش نوع کاملا متفاوتی از سلول مخروطی وجود دارد. این سلولها در واقع سلولهای دریافت کننده ای محسوب می شوند که به تشخیص رنگ به ما کمک می کنند.

محاسبات صورت گرفته نشان می دهد که این زن 99 میلیون رنگ بیشتر از سایرین می بیند. از این نظر می توان گفت این زن قدرت بینایی ماورای تصور دارد.

دانشمندان از عنوان tetrachromats برای این زن استفاده می کنند. این دسته از افراد که به تعداد بسیار اندکی در دنیا وجود دارند چهار نوع سلول مخروطی در چشمانشان دارند حال آنکه انسانهای عادی trichromats نامیده می شوند که این یعنی سه نوع سلول مخروطی در چشمانشان دارند.

هر نوع از این سلولها قادر به تشخیص حدود 100 سایه رنگ هستند بنابراین عملکرد این سلولها با یکدیگر ترکیب می شود و توانایی مشاهده یک میلیون رنگ مختلف را پیدا می کنیم.

اکثر افرادی که دچار کوررنگی هستند تنها دارای دو نوع سلول مخروطی در چشمانشان هستند و به همین دلیل آنها تنها می توانند نهایتا حدود 10 هزار سایه رنگ را درک کنند. اکثر پستانداران از جمله سگها و میمونهای امروزی در این ردیف قرار می گیرند.

حالا اما پزشکی در شمال انگلیس شناسایی شده که در چشمش چهار سلول مخروطی وجود دارد. بدین ترتیب می توان حساب کرد که نزدیک به 100 میلیون رنگ را تشخیص می دهد. در واقع او رنگهایی را می بیند که حتی سایر انسانها رویای آن را هم نمی توانند تصور کنند.

این زن دو سال پیش شناسایی شد و حالا تحقیقات رسمی درباره وضعیت خاص چشمانش منتشر شده است. البته دانشمندان یک ربع قرن به دنبال چنین موردی بوده اند. آنها مطمئن هستند که افراد بیشتری هم مانند این زن در دنیا وجود دارند.

چشم ما چگونه می بیند؟

دید انسان پیچیده است: ما نه تنها برای دیدن رنگ و نور، بلکه برای پردازش آنچه که از طریق مغزمان می بینیم نیز ظرفیت های مختلفی داریم، که لایه هایی از تفسیر را به رنگ و نور اضافه می کند.

«ما جهان را آنطور که هست نمی بینیم، ما آن را آنطور که خودمان هستیم می بینیم» / آنیس نین

چشمان ما رنگ و نور را با دو نوع سلول درک می کنند، که به عنوان «استوانه ای» و «مخروطی» شناخته شده اند. یک مجموعه از سلول ها ? مخروطی ها ? حساس به رنگ هستند، اما نیازمند نور خوب می باشند. مجموعه دیگر سلول ها ? استوانه ای ها ? نسبت به روشنایی (میزان روشن یا تاریک بودن) حساس بوده اما نسبت به رنگ کمتر حساس هستند. نتیجه این است که وقتی نور تاریک تر می شود، رنگ، عمق، و جزئیات از دست می روند. ما آنچه را که در نور کم می بینیم، به صورت مسطح و غیر اشباع شده درک می کنیم. در مقابل، در نور روشن جزئیات فوق العاده ای را می بینیم.

این دو نوع سلول نه به قسمت های مساوی وجود دارند و نه به طور مساوی در چشم ما توزیع می شوند. تعداد سلول هایی که رنگ را می بینند و نیازمند نور روشن هستند کمتر است و در مرکز دید ما متمرکز شده اند. تعداد سلول هایی که در نور کم می بینند بیشتر بوده و عمدتا در اطراف لبه های دید ما متمرکز شده اند. اگر شما اهل اردو زدن یا کوهنوردی باشید، می دانید که بهترین راه برای قدم زدن در تاریکی، به جای تمرکز بر آنچه مستقیما روبروی شماست، تمرکز بیشتر بر روی آنچه که در هر دو طرف شماست می باشد. اگر از چراغ قوه استفاده می کنید، به جای مستقیم تاباندن نور به جلو، اگر نور را از یک طرف به طرف دیگر بتابانید بهتر در تاریکی مسیریابی خواهید کرد. علت آن این است که سلول هایی که جزئیات را در نور کم و تاریک می بینند، در دید جانبی ما فعال تر از همه هستند.

چه نور تاریک تر شود و چه روشن تر، کاهش در آنچه ما می بینیم بسیار تدریجی است. ما می توانیم جزئیات را در نور روشن ببینیم، و در هایلایت های بسیار روشن، اگر جزئیات را به خوبی نبینیم، رنگ را خواهیم دید. توانایی ما برای تشخیص رنگ ها و جزئیات همانطور که نور محو می شود، به تدریج کاهش پیدا می کند، اما ما قادر به تشخیص حرکت و دیدن اَشکال در سایه بسیار عمیق هستیم.

وقتی مقابل چشم اندازی قرار می گیریم، سلول های چشمان ما رنگ، روشنایی، و جزئیات را ثبت می کنند. اما مغز ماست که به ما می گوید که چه چیزی می بینیم. مغز ما اطلاعات را تفسیر کرده و شکاف ها را پر می کند. مغز ما همچنین به خاطرات و تجربیاتمان رجوع می کند تا آنچه می بینیم را تفسیر کند. ما متوجه نمی شویم که خطوط همانطور که با زیاد شدن فاصله از ما دور می شوند، چطور همگرا می شوند، چون مغز ما اعوجاج را اصلاح می کند. به طور مشابه، ما متوجه نمی شویم که چقدر زرد یا صورتی یا سبز ممکن است در نور یک اتاق وجود داشته باشد چون مغز ما این موضوع را به اندازه توجه به اینکه گوشت قرمز اکنون تا حدودی خاکستری است، مهم در نظر نمی گیرد.

---

منبع: مهر / لنزک